İnsanoğlu, öylesine ince ve büyük bir hikmetle yaratılmıştır ki hayatın her sınavını ruhunda ve bedeninde hisseder. Kimi zaman bir kayıp, kimi zaman bir hayal kırıklığı, kimi zaman da en yakınından gördüğü bir vefasızlık insanın bütün hayatını değiştirir.
Büyüklerimiz, “Evlat acısı en büyük acıdır.” der. Anne, baba, eş kaybı insanın ruhunda öyle derin yaralar açar ki insan bir daha asla eski insan olamaz. Hayata devam eder ama eksilmiştir. Gülümser ama içinde bir yer hep ağlar. Çevresindeki insanların kendisini anlamasını, yüreğindeki yangını hissetmesini bekler.
Ne var ki insan, bazen kendi acısının içinde başkasının acısını göremez. Kendi menfaatlerini, başkasının yarasının önüne koyar. Oysa merhamet, insanın yalnızca kendisine gösterilmesini beklediği değil, başkasına da gösterebilmesi gereken en büyük erdemdir.
Peki, biz çocuklarımızın iç dünyasını ne kadar anlayabiliyoruz?
Bugün bağımlılıkla mücadele ediyoruz. Uyuşturucu, alkol, kumar, dijital bağımlılık ve kötü alışkanlıkların gençlerimizi tehdit ettiğini söylüyoruz. Devlet kurumlarımızın, sivil toplum kuruluşlarımızın ve ailelerin el ele vermesi gerektiğini savunuyoruz. Ancak çoğu zaman asıl soruyu sormayı unutuyoruz:
Bir çocuk hangi boşlukta, hangi çaresizlikte, hangi sevgisizlikte kötü alışkanlıkların kucağına düşüyor?
BAĞIMLILIĞIN İLK KAPISI BAZEN SEVGİSİZLİKTİR
Sevgiyle büyüyen, ailesi tarafından dinlenen, düşüncelerine değer verilen, hata yaptığında aşağılanmak yerine anlaşılmaya çalışılan bir çocuk, karşılaştığı tehlikeler karşısında çok daha güçlü bir koruyucu bağa sahip olur.
Elbette hiçbir aile, çocuğunu bütün tehlikelerden kesin olarak koruyamaz. Ancak sevgi, güven ve sağlıklı iletişim, çocuğun yanlış bir yola sürüklenmesini önleyen en önemli koruyucu unsurlardandır.
Bir çocuk, başına gelen bir olayı korkmadan annesine anlatabiliyorsa, babasının karşısında ezilmeden konuşabiliyorsa, hata yaptığında ailesinin kendisini terk etmeyeceğini biliyorsa o çocuk yalnız değildir.
Asıl tehlike, çocuğun evinde kendisine yer bulamamasıdır.
Anne ve baba, evladına sevgisini hissettiremiyor, onu dinlemiyor, sürekli eleştiriyor, küçümsüyor ve dışlıyorsa çocuk zamanla kendisini anlayacak başka birini aramaya başlar.
İşte hayatın boşluk kabul etmediği yer tam da burasıdır.
Çocuğunuzun ruhunda dolduramadığınız boşluğu bir başkası doldurmaya talip olur. Üstelik her zaman iyi niyetle değil!
YALANCI SEVGİLERİN KURDUĞU TUZAK
Bugün çocuklarımızın ve gençlerimizin karşısında yalnızca uyuşturucu satıcıları, kötü alışkanlıklar veya sokaktaki tehlikeler yok.
Bir de kendisini kurtarıcı gibi gösteren, iltifatlarla güven kazanan, yalnızlığından faydalanan, duygusal ihtiyaçlarını istismar eden insanlar var.
Bazen bir güzel söz, bazen bir iltifat, bazen de zor zamanında uzatılan sahte bir el, bir insanın bütün hayatını değiştirebiliyor.
Bir çocuk için bazen tek bir sarılma, gözyaşını silen bir el, “Ben senin yanındayım.” diyen bir ses her şeyden kıymetlidir.
Ancak bu ihtiyacı kötü niyetli insanlar fark ettiğinde, sevgi arayışı bir istismar kapısına dönüşebiliyor.
Narsist kişilik özellikleri sergileyen, karşısındaki insanın duygusal ihtiyaçlarını kendi çıkarları için kullanan kişiler; sevgiyi, ilgiyi ve bağlılığı bir kontrol aracına dönüştürebiliyor.
Çocuklarımızın ve gençlerimizin duygusal istismara, manipülasyona, bağımlılığa ve insan ticaretine kadar uzanabilen tehlikelere karşı korunması gerekiyor.
Bazen ailelerin fark edemediği bir duygusal boşluk, başka insanların elinde büyük bir tuzağa dönüşebiliyor.
AİLEYİ KONUŞUYORUZ AMA AİLE OLMAYI BİLİYOR MUYUZ?
Bugün çocuk yaşta evlilikleri, aile kurumunun zayıflamasını, gençlerin değerlerden uzaklaşmasını konuşuyoruz. Ancak bu meseleleri yalnızca sonuçları üzerinden değerlendiremeyiz.
Çocuk yaşta evlendirilen kız çocuklarının yaşadığı mağduriyetleri görmezden gelemeyiz. Çocukların çocukluklarını yaşamadan yetişkin sorumluluklarına mahkûm edilmesini normalleştiremeyiz.
Aynı şekilde namus, ahlak ve sadakat kavramlarını yalnızca kadın üzerinden tartışmak da büyük bir çelişkidir.
Namus yalnızca kadının omuzlarına yüklenebilecek bir sorumluluk değildir. Sadakat, kadın ve erkek için eşit derecede geçerlidir. Ahlak, kişinin karşısındakine gösterdiği saygıyla, kendi davranışlarına koyduğu sınırlarla ölçülür.
Kadının da erkeğin de aileye, evliliğe ve sadakate karşı sorumlulukları vardır.
Bir toplumda aileyi savunduğunu söyleyen insanların kendi davranışlarıyla çelişmesi, bağımlılıkla mücadele ettiğini söyleyenlerin kendi hayatlarında bağımlılığın zararlarını görmezden gelmesi, değerler üzerine konuşup başkasının değerlerini hiçe sayması ciddi bir samimiyet problemidir.
Çünkü topluma örnek olmak, yalnızca konuşmakla değil, yaşamakla mümkündür.
AYNI EVDE, AYRI HAYATLAR YAŞIYORUZ
Bir zamanlar çocuklarımızı sokağa gönderir, oyunlarından dönmelerini beklerdik. Bugün ise çocuklarımız evimizin içinde, elimizin altındaki telefonlarla bambaşka dünyalarda yaşıyor.
Anne telefonunda, baba telefonunda, çocuk kendi ekranında…
Aynı sofrada oturuyoruz ama birbirimizin gözlerine bakmıyoruz. Aynı evde yaşıyoruz ama birbirimizin kalbinden habersiziz.
İnternet, bilgiye ulaşmayı kolaylaştırdığı kadar kötü niyetli insanların da çocuklarımıza ulaşmasını kolaylaştırdı.
Çocuklarımızın kimlerle konuştuğunu, hangi duygusal bağları kurduğunu, kimlerden etkilendiğini ve hangi dünyalarda kaybolduğunu ne kadar biliyoruz?
Dijital dünyanın kapısını çocuklarımızın önüne açtık ama onları o dünyanın tehlikelerine karşı ne kadar hazırladık?
Evin kapısını kilitliyoruz, pencereleri kapatıyoruz ama bazen en büyük tehlikenin cebimizdeki telefonlardan evimize girdiğini unutuyoruz.
ÇÖZÜM SADECE CEZADA DEĞİL, AİLEDE VE TOPLUMSAL DAYANIŞMADADIR
Bağımlılıkla mücadele yalnızca uyuşturucu maddelerle mücadele değildir. Bu mücadele aynı zamanda sevgisizlikle, ilgisizlikle, yalnızlıkla, istismarla, umutsuzlukla ve değersizlik duygusuyla mücadeledir.
Elbette devletimizin denetimi, güvenlik tedbirleri, eğitim politikaları ve rehabilitasyon çalışmaları hayati önem taşımaktadır. Ancak bu mücadelenin başarıya ulaşması için sivil toplum kuruluşlarının, eğitimcilerin, psikologların, ailelerin, yerel yönetimlerin ve toplumun bütün kesimlerinin sorumluluk alması gerekir.
Sivil toplum kuruluşları yalnızca toplantılar düzenlemekle, kürsülerden konuşmakla, fotoğraf vermekle yetinmemelidir. Sahaya inmeli, ailelere ulaşmalı, gençleri dinlemeli, risk altındaki çocukları fark etmeli ve çözümün bir parçası olmalıdır.
Bağımlılık üzerinden topluma mesaj veren herkes önce kendi sorumluluğunu sorgulamalıdır. Çünkü güven, sözle değil, davranışla kazanılır.
SON SÖZ: EVLADINIZIN KALBİNE ULAŞIN!
Bir çocuğu kazanmak için her zaman büyük imkânlara ihtiyacınız yoktur.
Bazen onu dinlemek, bazen başını okşamak, bazen gözlerinin içine bakarak konuşmak, bazen de hiçbir şey söylemeden yanında durmak yeterlidir.
Çocuğunuza yalnızca karnını doyurmayı değil, ruhunu doyurmayı da öğretin.
Ona sevildiğini, değerli olduğunu, hata yaptığında da ailesinin yanında duracağını hissettirin.
Çünkü sevgiyi evinde bulamayan çocuk, onu yanlış kapılarda arayabilir. Saygıyı ailesinde göremeyen genç, kendisine sahte değer veren insanların peşinden gidebilir.
Unutmayalım ki bağımlılığın arkasında bazen bir madde, bazen bir ekran, bazen de insanın en savunmasız anında karşısına çıkan sahte bir sevgi vardır.
Çocuklarımızı yalnızca sokaktaki tehlikelerden değil, evimizin içinde büyüyen sevgisizlikten de korumalıyız.
Aile olmak aynı çatı altında yaşamak değildir. Aile olmak, birbirinin kalbine dokunabilmektir.
Bugün kendimize şu soruyu sormalıyız:
Biz çocuklarımızı gerçekten yetiştiriyor muyuz, yoksa yalnızca büyümelerini mi bekliyoruz?
Çünkü hayat boşluk kabul etmez. Biz o boşluğu sevgiyle, saygıyla, güvenle ve anlayışla dolduramazsak birileri kendi çıkarları doğrultusunda doldurmaya hazır bekliyor.
Bir insanı kazanmak bir hayatı, bir genci korumak bir geleceği kurtarmaktır.
Deneyimin Kaleminden…
“Çocuklarınızı hayatı deneme-yanılma yoluyla öğrenmek zorunda bırakmayın. Onlara hayatı yaşayarak öğreteceğiniz kadar, tecrübelerinizle de yol gösterin. Çünkü bazı hatalar insana ders verir ama bazı hataların bedeli bir ömürdür.
Çocuklarınıza yalnızca yaşamayı değil, doğru yaşamayı da öğretin.”
Tecrübe, yaşanmışlıkların evlatlara bırakabileceği en kıymetli mirastır.
Altını çizerek söylüyorum." Bir çocuğu bağımlılıktan korumanın en güçlü yollarından biri, ona kaybetmeyeceği bir aile bağı sunmaktır."
Gazeteci – Yazar Nur Delice
Oxunub: 0