Son illər bir sual məni tez-tez düşündürür: niyə bu qədər zəngin potensiala malik Yardımlı ölkə miqyasında layiq olduğu qədər görünmür?
Yardımlı zəngin təbiəti, qədim tarixi, zəhmətkeş insanları və yetişdirdiyi ziyalıları ilə seçilən rayonlarımızdan biridir. Buna baxmayaraq, son illərdə ölkə miqyasında keçirilən kitab yarmarkaları, forumlar, festivallar, yay məktəbləri, gənclər düşərgələri, mədəniyyət günləri və digər genişmiqyaslı tədbirlərin siyahısında Yardımlının adına çox nadir hallarda rast gəlinir. Bu mənzərə isə göstərir ki, Yardımlının malik olduğu imkanlar hələ də lazımi səviyyədə dəyərləndirilmir.
Bu gün Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində kitab festivalları keçirilir, tanınmış ədəbiyyat və mədəniyyət xadimləri ilə görüşlər təşkil olunur, gənclər forumlarda iştirak edir, şəhər və rayonlar turizm və mədəniyyət baxımından ölkəyə tanıdılır. Bu tədbirlər təkcə bir günlük proqramlar deyil. Onlar bölgənin tanınmasına, turizmin inkişafına, yerli sahibkarlığın canlanmasına, yeni əməkdaşlıqların qurulmasına və ən əsası, gənclərin dünyagörüşünün genişlənməsinə xidmət edir.
İnsan istər-istəməz düşünür: niyə bu proseslərin içində Yardımlının adı görünmür? Məgər bu rayonun təbiəti digər bölgələrdən az cəlbedicidir? Məgər burada tədbir keçirmək üçün məkan yoxdur? və s.
Əksinə, Yardımlının bu baxımdan kifayət qədər böyük üstünlükləri var. Rayonun füsunkar təbiəti yay məktəblərinin, gənclər düşərgələrinin, ekoloji layihələrin və müxtəlif forumların təşkili üçün olduqca əlverişlidir. Məktəblər, kitabxanalar və mədəniyyət müəssisələri kitab təqdimatlarına, oxucu görüşlərinə, maarifləndirici tədbirlərə ev sahibliyi edə bilər. Rayonun zəngin folkloru, milli mətbəxi və əsrlərlə qorunub saxlanılan adət-ənənələri isə buraya gələn hər bir qonaq üçün unudulmaz təəssürat yarada bilər.
Yardımlı təkcə təbiəti ilə deyil, yetişdirdiyi insanlarla da tanınmalıdır. Hər bir rayonun nüfuzu müəyyən mənada onun elmə, ədəbiyyata, mədəniyyətə və cəmiyyətə bəxş etdiyi şəxsiyyətlərlə ölçülür. Təəssüf ki, Yardımlının yetişdirdiyi tanınmış alimlər, yazıçılar, ziyalılar haqqında keçirilən tədbirlər çox azdır. Onların irsinin təbliği, gənclərə tanıdılması və adlarının yaşadılması istiqamətində daha sistemli iş görülməsinə ciddi ehtiyac var.
Vaxtilə Yardımlının adını ölkədə və ondan kənarda tanıtmaq üçün çalışan insanlar olub. Onlar xidmətləri ilə bu rayonun adını yüksəltməyə çalışıblar. Bu gün həmin insanlar unudulmamalıdır. Onların adına konfranslar, mühazirələr, kitab təqdimatları və tədbirlər keçirmək təkcə keçmişə hörmət deyil, həm də gələcək nəslə verilən mühüm mesajdır.
Əslində böyük dəyişikliklər həmişə böyük büdcələr tələb etmir. Bəzən bir ideya, bir təşəbbüs və bir neçə insanın səmimi əməkdaşlığı kifayət edir. Hər il keçirilən "Yardımlı Kitab Günləri", "Yardımlı Gənclər Forumu", "Yardımlının Tanınmış Şəxsiyyətləri Həftəsi", "Yardımlı Mədəniyyət Festivalı" və ya təbiət düşərgələri artıq bir neçə ildən sonra rayonun adını ölkə gündəminə çıxara bilər. Bu tədbirlər təkcə qonaqlar üçün deyil, ilk növbədə Yardımlının öz sakinləri üçün yeni nəfəs, yeni motivasiya və yeni imkanlar yaradacaq.
Axı rayonun inkişafı yalnız yeni infrastruktur layihələri ilə ölçülmür! Bu, əlbəttə, vacibdir. Amma bir rayonun ruhunu formalaşdıran yalnız beton və asfalt deyil. Onun kitab oxuyan gəncləri, elmə maraq göstərən məktəbliləri, mədəni tədbirləri, yaradıcı insanları və ictimai fəallığıdır. Əgər bunlar inkişaf etmirsə, fiziki inkişaf da tam mənasını tapmır.
Əgər bu gün Yardımlı ölkə miqyasında keçirilən tədbirlərin xəritəsində kifayət qədər görünmürsə, bunun səbəbini potensialın yoxluğunda axtarmaq düzgün olmaz. Potensial var və kifayət qədər böyükdür. Sadəcə, bu potensialı sistemli şəkildə dəyərləndirmək, onu layihələrə çevirmək və rayonun adını daha geniş auditoriyaya tanıtmaq üçün daha çox təşəbbüsə ehtiyac var.
Bu məsələdə üzərinə məsuliyyət düşən hər kəs - yerli icra strukturları, bələdiyyələr, təhsil və mədəniyyət müəssisələri, ziyalılar, ictimai təşkilatlar və fəal gənclər - öz töhfəsini verməlidir. Çünki rayonun inkişafı yalnız bir qurumun və ya bir neçə insanın səyi ilə mümkün deyil. Böyük dəyişikliklər müxtəlif tərəflərin ortaq iradəsi və məqsədyönlü əməkdaşlığı nəticəsində baş verir. Rayonun taleyini dəyişən ideyalar da məhz belə təşəbbüslərdən doğur.
Yardımlının ölkə miqyasında daha çox görünməsi təkcə rayonun nüfuzunun artması demək deyil. Bu, həm də burada yaşayan gənclərin gələcəyinə qoyulan sərmayədir.
Gənc insan doğulduğu rayonda böyük tədbirlərin keçirildiyini, tanınmış insanların qonaq olduğunu, kitabların, elmin və mədəniyyətin dəyər gördüyünü müşahidə etdikcə anlayır ki, uğura aparan yol yalnız paytaxtdan keçmir. O yol doğma rayonundan da başlaya bilər.
Yardımlı buna layiqdir. Bu söz sadəcə emosional bir ifadə deyil, reallığın özüdür. Əsas məsələ həmin potensialı görmək, ona inanmaq və onu birlikdə gerçəyə çevirməkdir. Çünki rayonun gələcəyini dəyişən yalnız imkanlar deyil, həmin imkanlardan istifadə etmək iradəsidir.
Dr. Şəhla Aslan,
Tədqiqatçı alim
“Yardımlı” qəzeti
30.06.2026
Oxunub: 0